Albums

Beleidsplan 2018-2022

Evangelie
 
In die tijd sprak Jezus tot zijn leerlingen:
"Wanneer de Mensenzoon komt in zijn heerlijkheid
en vergezeld van alle engelen,
dan zal Hij plaats nemen op zijn troon van glorie.
Alle volken zullen voor Hem bijeengebracht worden
en Hij zal ze in twee groepen scheiden,
zoals de herder een scheiding maakt tussen schapen en bokken.
De schapen zal Hij plaatsen aan zijn rechterhand,
maar de bokken aan zijn linker.

Dan zal de Koning tot die aan zijn rechterhand zeggen:
Komt, gezegenden van mijn Vader,
en ontvangt het Rijk dat voor u gereed is
vanaf de grondvesting der wereld.

Want Ik had honger en gij hebt Mij te eten gegeven.
Ik had dorst en gij hebt Mij te drinken gegeven.
Ik was vreemdeling en gij hebt Mij opgenomen,
Ik was naakt en gij hebt Mij gekleed,
Ik was ziek en gij hebt Mij bezocht,
Ik was in de gevangenis en gij hebt Mij bezocht.

Dan zullen de rechtvaardigen Hem antwoorden en zeggen:
Heer, wanneer hebben wij U hongerig gezien en U te eten gegeven,
of dorstig en U te drinken gegeven?
En wanneer zagen wij U als vreemdeling en hebben U opgenomen,
of naakt en hebben U gekleed?
En wanneer zagen we U ziek of in de gevangenis en zijn U komen bezoeken?

De Koning zal hun ten antwoord geven:
Voorwaar, Ik zeg u:
al wat gij gedaan hebt voor een dezer geringsten van mijn broeders
hebt gij voor Mij gedaan.

En tot die aan zijn linkerhand zal Hij dan zeggen:
Gaat weg van Mij, vervloekten, in het eeuwig vuur
dat bereid is voor de duivel en zijn trawanten.

Want Ik had honger en gij hebt Mij niet te eten gegeven.
Ik had dorst en gij hebt Mij niet te drinken gegeven;
Ik was een vreemdeling en gij hebt Mij niet opgenomen,
naakt en gij hebt Mij niet gekleed;
Ik was ziek en in de gevangenis
en gij zijt Mij niet komen bezoeken.

Dan zullen ook zij antwoorden en zeggen:
Heer, wanneer hebben wij U hongerig gezien of dorstig
als vreemdeling of naakt of ziek of in de gevangenis,
en hebben wij niet voor U gezorgd?

Daarop zal Hij hun antwoorden:
Voorwaar, Ik zeg u:
al wat gij niet voor een van deze geringsten hebt gedaan,
hebt gij ook voor Mij niet gedaan.
En dezen zullen heengaan naar de eeuwige straf,
maar de rechtvaardigen naar het eeuwige leven."

Inhoudsopgave
 
Evangelie                                                                                                                         
Inhoudsopgave                                                                                                             
Voorwoord                                                                                                                     
Inleiding                                                                                                                                          
 
1.  Algemene en pastorale zaken                                                                           
1.1         Algemeen                                                                                                        
1.2         Liturgie                                                                                              
1.2.1      Korenbeleid                                                                                                    
1.3         Catechese en onderwijs                                                                             
1.4         Diaconie en gemeenschapsopbouw                                      
1.5          Vrijwilligersbeleid                                                                                         
1.6          Oecumene                                                                                                      
 
2. Communicatie en erfgoedrelaties                                                   
2.1         Website, tijdschrift en nieuwsbrief                                        
2.2         Erfgoedrelaties                                                                              
 
3. Financiën                                                                                                                    
 
4. Vastgoed                                                                                                                    
4.1         Kerken, restauratie en onderhoud                                         
4.2         Monumentale orgels                                                                                   
4.3         Begraafplaatsen                                                                                            
 
Voorwoord
 
Vanuit de missie die de rooms-katholieke Kerk
van Jezus Christus heeft ontvangen
(vgl. Joh. 20: 21; Mt. 28, 19-20)
en zoals die in het beleidsplan
“Groeien in geloof, geloven in groei”
door monseigneur Hurkmans geactualiseerd is,
heeft het kerkbestuur voor de komende jaren
enkele kernwaarden en –activiteiten geaccentueerd.
Inmiddels is de Bisschop opgevolgd door monseigneur De Korte,
die de bakens van het Bossche bisdom
in zijn beleidsnota “Samen bouwen in vertrouwen” (2016)
enigszins verzet heeft.
Dat gegeven is voor het kerkbestuur aanleiding geweest
het parochiebeleid, zoals in deze notitie opgeschreven,
tegen het licht te houden en op onderdelen te wijzigen
dan wel aan te vullen.
Tegelijkertijd biedt deze ‘herijking’
de ruimte om de plannen te actualiseren.
Als parochie mogen wij Jezus Christus
present stellen en ontmoeten
in het vieren van de H. Eucharistie
en de overige sacramenten,
in het verkondigen van Zijn Evangelie
en in het opbouwen van een geloofsgemeenschap
waar Gods liefde wordt beleefd
en dienstbaar uitgedragen,
opdat Gods Rijk moge komen.
 
De Bisschop houdt ons voor
dat wij “door de Heer worden uitgenodigd
te bouwen aan onze hedendaagse Kerk,
met hoop en gelovig optimisme.
De apostel Paulus schrijft
dat geloof leidt tot hoop (Romeinen 5, 5).”
 Onze hoop “is gefundeerd in God zelf.
Hij laat niet varen het werk van zijn handen,”
aldus monseigneur De Korte.[1]
 
De zware, maar hoopvolle en hoopgevende missie
vloeit rechtstreeks voort
uit de kern van onze katholieke identiteit: de liefde.
Dat is het diepste wezen van de God die Jezus Christus
- als Verrezen Heer nog altijd in de Kerk aanwezig –
ons leert kénnen.
God is liefde, zegt Sint-Jan (1 Joh. 4: 8).
Dat feit heeft consequenties voor ons.
Een mens die de liefde niet kent, is dood (vgl. 1 Joh. 3: 14)
terwijl iedereen de liefheeft een kind van God is (1 Joh. 4: 7).
 
Er kan geen misverstand over bestaan dat het in ons geloof
draait om de liefde en de beoefening van de caritas.
Christus’ antwoord op de vraag naar het belangrijkste gebod
is glashelder.
“Het eerste gebod is: Gij zult de Heer uw God beminnen
met geheel uw hart, geheel uw ziel, en geheel uw verstand. […]
Het tweede, daarmee gelijkwaardig, is dit:
Gij zult uw naaste beminnen als uzelf.
Er is geen groter gebod dan deze twee.” (Mt. 22, 35-40).
Echte christenen zijn te herkennen aan de manier
 waarop zij de onderlinge liefde invullen (vgl. Joh. 13: 35:
Een nieuw gebod geef ik u: gij moet elkaar liefhebben,
zoals Ik u heb liefgehad, zo moet gij ook elkaar liefhebben.”)
Nu echter blijven geloof, hoop en liefde, de grote drie;
maar de liefde is de grootste (1 Kor. 13: 13).
 
De fase waarin de Kerk Zich
(met name in de westerse wereld
en dus ook de Nederlandse kerkprovincie) bevindt,
vraagt ons terug te keren naar de kern en de bronnen van ons geloof.
Dat is wat het de parochie H. Elisabeth (patrones van de caritas)
 te doen staat.
Die missie is de rode draad door het beleidsplan 2018-2022.
 
Grave, 28 september 2017,
 
Kerkbestuur H. Elisabeth (patrones van de caritas)
Escharen, Gassel, Grave en Velp,

 
J.P.Th.M. Brouwer-Straatman, secretaris
Pastoor A.Th.J.M.R. Aarden, voorzitter
 
[1] Mgr. Dr. G.J.N. de Korte, Samen bouwen in vertrouwen.
Beleidsplan voor het bisdom ’s-Hertogenbosch (2016), blz. 1
 
Inleiding
 
In de periode 2012 tot nu
heeft de fusie van de vier oude parochies
veel tijd en energie gevergd.
De aankondiging (door de bisschop) van kerksluitingen
heeft geleid tot een beleidsmatige nadruk
op het vastgoed van de parochie en haar torens.
Het kerkbestuur heeft een negatieve aanleiding
– de kerk gaat dicht – gebruikt
om parochianen in beweging te krijgen,
 echter niet alleen naar Grave.
Diverse parochiële activiteiten zijn in de dorpen georganiseerd,
met wisselende belangstelling uit de andere plaatsen.
 
Hoe we ook terugkijken
op de bestuurlijke periode die achter ons ligt,
de tijd van navelstaren is voorbij.
Dat geldt niet alleen voor mensen
die zich teveel blindstaren op hun eigen kerk
als centrum van hun geloofsbeleving,
maar vooral ook bestuurlijk.
Het is hoog tijd dat we de gesloten luiken openen
en ons richten op de gemeenschap,
ook degenen die we doorgaans niet bereiken.
Het gaat dan niet alleen
om katholieken en andere inwoners
van Escharen, Gassel, Grave en Velp.
Als onderdeel van een wereldkerk
kunnen we kansen creëren
om een bredere uitstraling te hebben
en mensen van heinde en verre
naar de Dom van Grave (H. Elisabethkerk) te halen.
Wij hebben goud in handen
en stellen ons daarom ten dienste van de wijde omgeving.
Zo blijft de middeleeuwse stadskerk in de toekomst
een levend, katholiek centrum voor alle mensen van goede wil
die op een laagdrempelige wijze toegang hebben
tot de H. Eucharistie en de overige sacramenten.
Inzetten op het clubgevoel
van alleen Escharen, Gassel, Grave en Velp is
– hoezeer we die onderlinge beweging blijven stimuleren –
even onvoldoende als onrealistisch.
Het breder en grootser inzetten, echter,
biedt ook in eigen kring (meer) perspectief.
Jezus Christus navolgen is in beweging komen,
uit de eigen comfortzone stappen
en anderen ontmoeten in gebed,
de viering van de sacramenten en de samenleving.
Een afwachtende houding
of enige vorm van defaitisme past niet daarbij.
 
1. Algemene en pastorale zaken
 
1.1  Algemeen
 
De heilige Elisabeth wordt als patrones
van de caritas, van de parochie en van de stad
nadrukkelijk gepromoot.
Een Elisabethbedevaart,
wellicht tegelijk met het jaarlijkse parochiefeest
of op een datum van ‘oudsher’,
wordt nieuw leven ingeblazen;
De mogelijkheid om enkele malen per jaar op de markt
(of in de nabijheid daarvan, zoals op het kerkplein)
 te gaan staan om informatiemateriaal te verspreiden
en zaken (als devotionalia, kaarsen en dergelijke) te verkopen
wordt in 2018 onderzocht.
 
1.2  Liturgie
 
De H. Elisabethkerk wordt meer en meer
het liturgisch centrum van de parochie en de omgeving;
De toegang tot de HH. Sacramenten blijft laagdrempelig.
Katholieken van buiten Escharen, Gassel, Grave en Velp
die vragen om de toediening van een sacrament
wordt dit niet geweigerd op basis van woonplaats.
Communicanten en vormelingen van elders
zijn bijvoorbeeld welkom.
Gestimuleerd wordt dat zij lid worden van de parochie.
Het kerkelijk recht voorziet in die mogelijkheid;
De HH. Missen in de Dom van Grave worden, in principe,
live uitgezonden (met beeld en geluid) via www.kerkomroep.nl .
 
1.2.1 Korenbeleid
Deze paragraaf is gebaseerd op de beleidsnotitie “Zingt en speelt
voor de Heer van ganser harte. Een nadere toekomst voor de
koren” d.d. 15 september 2016. Een aantal beslispunten
is echter gewijzigd ten opzichte van het oorspronkelijke stuk.

 
Een kerkkoor is onderdeel van de (gehele) parochie.
Het kerkbestuur benoemt, vergoedt en ontslaat
de dirigent en/of organist.
Het repertoire van het koor staat ten dienste van de liturgie.
De liederen passen bij de teksten van het lectionarium
(de lezingen van de betreffende zondag in het kerkelijk jaar).
De keuze wordt overlegd met de pastoor,
die ambtshalve eindverantwoordelijke is
voor het vieren van de liturgie zoals de Kerk dat vraagt;
 
Een kerkkoor verzorgt tenminste tien keer per jaar
de liturgische gezangen tijdens een H. Mis.
Per gezongen liturgieviering vergoedt het kerkbestuur
maximaal drie repetities per gezongen liturgieviering,
mits het koor aantoonbaar werkt
aan vernieuwing van het liturgisch repertoire.
Het is namelijk belangrijk dat een koor deze uitdaging,
met respect voor de eigen identiteit en klankkleur, aangaat;
 
Een koor van de parochie zingt (ook) in de H. Elisabethkerk.
Dat is een voorwaarde voor het predicaat ‘kerkkoor’
met de bijbehorende rechten (waaronder de vergoeding
van de kosten voor een dirigent en/of organist).
Een koor uit de dorpen zingt tenminste tweemaal in de stad.
Hiermee wordt de beweging naar de Dom als liturgisch centrum
positief gestimuleerd.
Hiertoe worden de gemengde koren uit Escharen, Gassel en Velp
op voorhand ingeroosterd in de H. Elisabethkerk;
 
De gemengde koren van de parochie, de Schola Sancta Elisabeth
en het op te richten uitvaartkoor Sint-Michaël
zijn de kerkkoren in de parochie
die een beroep doen op financiële vergoeding;
 
De voormalige ‘jongerenkoren’ worden, zover van toepassing,
per 1 januari 2018 verzelfstandigd.
Dat betekent dat zij in de zomermaanden in de kerk
en in de wintermaanden in de Hemelvaartzaal mogen repeteren,
als zij tweemaal kostenloos
de liturgische gezangen tijdens de H. Mis verzorgen.
Voor de overige vieringen mogen zij
de kosten van een uur (voor de dirigent en/of organist) declareren;
 
De koren worden ondersteund met het werven van nieuwe leden,
via de website, het parochietijdschrift,
oproepen (eventuele advertentie) in de lokale media;
 
Samenwerking tussen en fusies van koren wordt gestimuleerd.
Daartoe wordt het repertoire van de gemengde koren
op elkaar afgestemd.
Door de aanstelling van een nieuwe dirigent
voor gemengd koor Christus’ Hemelvaart
 is een begin gemaakt van samenwerking
tussen de gemengde koren van Grave en Velp;
 
De gemengde koren maken zich de vaste gezangen
(Requiem, Kyrie, Sanctus, Agnus Dei en In Paradisum) eigen.
Mede daartoe wordt begin 2018 uitvaartkoor Sint-Michaël opgericht.
De repetities zijn op de woensdag na de eerste zondag van de maand
en worden geleid door de dirigent van de Schola.
Alle koorleden die actief zijn in onze parochie
alsmede overige geïnteresseerden zijn van harte welkom.
 
1.3  Catechese en onderwijs
 
Goed verzorgde liturgie
(waarvan een homilie integraal deel uit maakt)
is een belangrijke pijler van geloofsoverdracht.
Daarnaast is het zaak werk te blijven maken
van catechese en geloofscommunicatie,
waardoor de parochie een lerende gemeenschap wordt;[2]
 
De website, het parochietijdschrift en andere media hebben,
naast hun communicatie en informerende rol,
een catechetische taak.
Daarbij wordt vanzelfsprekend aangesloten
bij hetgeen de Kerk ons voorhoudt en –leeft;
 
Om de christelijke en katholieke identiteit
voor een breder publiek toegankelijk te maken
worden avonden (cursussen) aangeboden,
zoals rond de psalmen (2015-2016),
kennismaking met het christendom (2016-2017),
kennismaking met de katholieke Kerk (2017),
catechese voor ouders van jonge kinderen (voorjaar 2018)[3],
Jezus Christus in Zijn tijd (2018),
en catechese in samenwerking
met het bisdom van 's-Hertogenbosch.
Waar mogelijk wordt een pakket op maat aangeboden
aan de (katholieke) basisscholen in de parochie en daarbuiten;
 
In 2017-2018 worden oude initiatieven
hernieuwd en nieuwe gelanceerd
om de band met het basisonderwijs aan te halen.
Dit past in het streven van de Bisschop
naar een vernieuwd gezinspastoraat[4];
 
In 2017-2018 wordt,
als onderdeel van het gewenste gezinspastoraat,
bekeken in hoeverre communicanten, vormelingen
en hun ouders/verzorgers
bij de parochie betrokken kunnen blijven.[5]
 
{2) Mgr. Dr. G. De Korte, Samen bouwen in vertrouwen, blz. 10
{3} Vgl. ibidem, blz. 5-6 (gezinspastoraat).
{4} Ibidem.
{5} Ibidem.
 
De parochie tracht kinderen en jongeren
aan haar geloof en gemeenschap te binden door:
  • het aanreiken van een kader en ingangenaan ouders/verzorgers van jonge kinderen
    rond de opvoeding vanuit christelijke waarden,
    het rooms-katholieke geloof en het gebed,
  • het gastvrij en laagdrempelig uitnodigenvoor een adventsbijeenkomst
    waarin zij actief en creatief participeren,
  • het met een herkenbare regelmaat aanbiedenvan een toegesneden filmavond
  • het herschikken van het trajectop weg naar en het vervolg op het H. Vormsel,
  • het faciliteren van ontmoetingentussen Kerk en wereld (in de breedste zin),
    zoals de medewerking aan de Wereldmarkt
    d.d. 16 september op het Domplein te Grave;
     
    Sinds 2016 wordt actiever gewezen
    op de gezinsvieringen en de kindernevendienst.
    Nieuwsbrieven, persoonlijke e-mails,
    breder dan lokaal verspreide persberichten
    zijn daarvoor bescheiden middelen.
    Vanaf Kerstmis 2017 worden kaartjes
    met de data van
    deze eucharistievieringen  in het volgende kalenderjaar
    uitgereikt (voor in de agenda of op de koelkast).
    In het rooster worden de gezinsvieringen gezien
    als integraal onderdeel
    van het communie- dan wel vormseltraject.[6]
     
    1.4  Diaconie en gemeenschapsopbouw
     
    De pastoor beheert q.q. een bescheiden caritasbudget,
    zodat parochianen die daarop een beroep (moeten) doen,
    deze liefdegave “in het verborgene” ontvangen,
    naar het voorbeeld van Matheüs 6, 1-4;
     
    Diaconaal beleid
    wordt bij voorkeur diocesaan en dekenaal opgepakt,
    lokale initiatieven worden - zover mogelijk - ondersteund.
    Het kerkbestuur heeft hiertoe opgeroepen
    tijdens dekenaal overleg (2016).
    Daarop zou,
    met behulp van een diocesane opbouwerker op dit terrein,
    medio 2017 een vervolg komen.
    De deken heeft mede daarom ons kerkbestuur gevraagd
    daartoe een voorzet te geven;
     
    Op termijn dienen alle parochies in het Bossche bisdom
    te beschikken over een parochiële caritasinstelling (PCI).
    Het kerkbestuur is, zoals hiervóór beschreven,
    van mening dat een dekenale PCI te prefereren is.
    Inmiddels
    heeft de parochie H. Maria, Moeder van de Kerk (Sint-Anthonis e.o.)
    een eigen PCI opgericht;[7]
     
    Er is een jaarlijkse adventsactie ten bate van de vluchtelingen
    (waarbij we aansluiten bij diocesane activiteiten)
    en een vastenactie voor de lokale voedselbank.
     
    Organisaties krijgen in principe geen (vaste) financiële bijdrage;
    mensen die tussen wal en schip raken worden,
    weliswaar beperkt, incidenteel gesteund.
    Deze hulp wordt "in het verborgene" verleend (vgl. Mt. 6, 1-4)
    vanuit een hiertoe vastgesteld budget.
     
{6} Ibidem.
{7} Ibidem, blz. 11 (diaconie).
 
1.5 Vrijwilligersbeleid
 
Het kerkbestuur zet in
op actief en activerend vrijwilligersbeleid.
Gesprekken met werkgroepen
versterken de band tussen bestuur en individuele vrijwilligers.
Belangrijk zijn actieve werving van nieuwe 
en permanente toerusting van vrijwilligers.
De benoeming, per 1 september 2017, van een kerkmeester
met (o.a.) vrijwilligersbeleid in zijn portefeuille,
is daartoe een impuls.
Nadat de fase van kennismaking en inventarisatie is afgerond,
zullen nieuwe initiatieven op dit beleidsterrein worden ontplooid;
 
Het waarderingsbeleid wordt hervormd.
De uitreiking van de parochiële Sint-Elisabethspeld is daarbij een optie;
 
De groei van onderlinge betrokkenheid
krijgt binnen onze geloofsgemeenschap primair
maar niet alleen in en rond de Eucharistie
een draagvlak en inhoud.
Een herhaalde parochiebedevaart, samenkomen van koren,
Palmpasenoptocht, Driekoningen zingen,
gezamenlijk optrekken
naar de Eerste Heilige Communie en het Heilig Vormsel
en diverse accenten door het jaar
bieden hiertoe een welkome uitnodiging.
 
1.6 Oecumene
 
Sinds meerdere jaren kennen curricula vanuit catechese
een oecumenisch of nog breder karakter
voorbij onze parochiegrenzen.
 
Op de een of andere manier
lukte het de parochie de afgelopen jaren niet
om oecumenische vieringen
op herkenbare doordeweekse tijden en dagen
in Advent en Veertigdagentijd echt van de grond te tillen.
Een gezamenlijk naar buiten treden
rond Actie Kerkbalans vond evenmin een basis.
 
In overleg met de kerkenraad
van de protestante kerk in Grave
stimuleert de parochie bestaande initiatieven,
zoals de maandelijkse ontmoetingen Samen aan tafel,
de oecumenische gespreksgroep en de vespervieringen.
Daarnaast kijken beide kerkgenootschappen
naar mogelijkheden tot het gezamenlijk optrekken
 in het kader van de Actie Kerkbalans
 en caritas c.q. diaconie (bijvoorbeeld in samenspraak
met de Interkerkelijke Werkgroep Asielzoekers Grave).
Elkaars tijdschriften komen ter inzage te liggen
in beide Graafse kerken.
Activiteiten die gericht zijn op een breder publiek
 worden via elkaars media onder de aandacht gebracht.
 
Kerkenraad en kerkbestuur
intensiveren de onderlinge contacten. 
 
2. Communicatie en erfgoedrelaties
 
Met ingang van 1 september 2017
wordt de portefeuille Communicatie
nader geduid door de toevoeging
van het aandachtsveld ‘erfgoedrelaties’.
 
2.1 Website, tijdschrift en nieuwsbrief
 
De pr- en communicatie van de parochie
richt zich vanaf 2016
óók op geïnteresseerden buiten de parochiegrenzen.
 
In 2016 is de website vernieuwd,
interactief en multimediaal.
Deze wordt voortdurend up to date gehouden
om de bereikbaarheid
en de digitale dienstverlening op peil te houden;
 
Vanaf 2016 is de website meer en meer
het nieuwsmedium van de parochie,
alsook het bisdom, de kerkprovincie
en de wereldkerk.
Kerkbestuursbesluiten worden, indien relevant,
zo spoedig mogelijk wereldkundig gemaakt
via de website en middels nieuwsbrieven;
 
In 2018 worden de frequentie en het bereik
van de nieuwsbrieven vergroot;
 
In de periode 2018-2020 heeft de parochie
een tijdschrift dat minstens vier keer per jaar verschijnt
(erfgoededitie, Kersteditie, Paaseditie, parochiekroniek).
In het pastorale jaar 2018-2019 beslist het kerkbestuur,
gehoord de redactie, de bezorgers en de parochianen
of het tijdschrift een breed gedragen vervolg krijgt
na 1 januari 2020 en zo ja, in welke vorm.
 
2.2 Erfgoedrelaties
 
Het bereiken van een zo groot mogelijk publiek
en daardoor evenredig draagvlak
voor het (levende) religieuze erfgoed
is een wezenlijke, nieuwe taak voor de parochie.
Contacten met lokale, regionale en andere partners
die erfgoedbelangen behartigen zijn daarom onontbeerlijk.
De halfjaarlijkse gesprekken
met de heemstichtingen van Escharen, Gassel en Velp
worden gecontinueerd en, indien gewenst, geïntensiveerd.
Bekeken wordt hoe, in samenwerking met
de stichting ‘Restauratie Elisabethkerk Grave’ (REG),
contacten met de stichting ‘Graeft Voort’
geformaliseerd kunnen worden
en hoe nadere samenwerking eruit kan zien.
 
3. Financiën
 
De parochie dient financieel gezond te zijn.
Zij bouwt voort op het beleid
bezuinigen waar het moet, investeren waar het kan;
 
Sturen op een solide en toekomstbestendige exploitatie
geschiedt, bestuurlijk,
mede door het toepassen van een begrotingscyclus.
De huidige, beleidsarme praktijk wordt losgelaten.
Het kerkbestuur pakt de regie waar het betreft
de verhouding tussen inkomsten
en (voorziene, uit beleid voortvloeiende) uitgaven;
 
De Actie Kerkbalans krijgt structurele aandacht.
De parochianen delen in de verantwoordelijkheid
voor het materieel dragen van de parochie.
Daarnaast zullen gelden ingezameld worden
voor het behoud van de kerken als monument.
Deze acties richten zich op een kring
groter dan de eigen achterban.
Ook niet-parochianen en andersdenkenden
krijgen de gelegenheid hun steentje bij te dragen;
 
Individuele bijdragen van parochianen
in de Actie Kerkbalans komen ten goede
aan de kerk van hun woonplaats.
Geld dat binnenkomt in Escharen,
komt ten goede aan Esteren,
Gassels geld blijft in Gassel,
de kerkbijdragen uit de stad
vloeien naar de H. Elisabethkerk
en Velpenaren die geld doneren
steunen hun HH. Antonius en Vincentiuskerk
daarmee;
 
De geldwerving wordt
in de periode die dit beleidsplan bestrijkt
in toenemende mate gepersonaliseerd.
 
4. Vastgoed

4.1 Kerken, restauratie en onderhoud
 
De investeringsstop
die het bisdom voor de dorpskerken heeft afgekondigd
wordt strikt gehandhaafd,
alleen onderhoudskosten die voorzien
in het wind- en waterdicht houden van de gebouwen
worden door de parochie gedragen;
 
In de periode 2018 t/m 2022
worden geen kerken aan de eredienst onttrokken,
tenzij daartoe dringend pastorale dan wel financiële aanleiding bestaat.
Dit wordt jaarlijks gemonitord.
De mogelijkheid om een kerk te sluiten
en vervolgens de liturgie te vieren in een dorpshuis
heeft niet de voorkeur.
Zolang het mogelijk en wenselijk is blijven de godshuizen in gebruik.
Terzelfdertijd wordt het beleid
dat beweging naar het eucharistisch centrum te Grave bevordert
voortgezet, omdat christenen
over de grenzen van hun lokale geloofsgemeenschap heen
geroepen zijn tot eenheid.
Het gezamenlijk beleven en vieren van het geloof
in een levende gemeenschap is toekomstbestendiger
dan het langzaam laten doven van een kleine groep op locatie[8];
 
In 2017-2018 gaan kerk- en gemeentebestuur
met de dorps- en wijkraden in gesprek
over de toekomst van de kerkgebouwen.
Op basis van de uitkomsten daarvan
maken parochie (en bisdom) enerzijds
en de gemeente Grave (kerkenvisie) anderzijds beleid.
Momenteel en op korte termijn
worden geen stappen tot verkoop van de dorpskerken gezet;
 
In 2017 vervolgt het kerkbestuur gesprekken
met de stichting ‘Restauratie Elisabethkerk Grave’ (REG)
over de onderlinge taken en verantwoordelijkheden
 inzake de stadskerk, het orgel,
de (re-)constructie van het rugwerk en de luidklokken.
Het is belangrijk dat REG gelden verwerft,
bestemd voor het groot onderhoud  
en de extra kosten van de exploitatie van de kerk,
voortkomende uit haar monumentaal karakter,
onder meer door het leggen van al zodanige contacten
met openbare en/of overheidsinstellingen,
particulieren en fondsen.[9]
Het REG treedt daartoe naar buiten
om de belangstelling van de gemeenschap,
binnen én buiten Grave, te wekken en wakker te houden
voor het doel van de stichting
(het behouden van de Sint-Elisabethkerk
 met bijgebouwen, kerkhof en erf).
De verantwoordelijkheid
voor onderhoud en exploitatie van de Dom berust,
zover het niet-kerkelijke zaken betreft, bij de stichting.[10]
De parochie is, echter, volledig (juridisch en economisch) eigenaar.
Intensief overleg over ontwikkelingen
die het onderhoud dan wel de restauratie raken
van de kerk en/of het orgel
(inclusief de reconstructie van het rugwerk)
is even wenselijk als noodzakelijk,
zodat er een gezamenlijkheid ontstaat
waarbij beide organisaties baat hebben.
Kerk- en stichtingsbestuur betrekken elkaar
waar mogelijk en nodig
 bij ontwikkelingen en acties die elkaars werkvelden raken;
 
In 2018 ontwikkelt het kerkbestuur,
in samenspraak met de stichting REG,
plannen voor het nader voor het voetlicht brengen
van de H. Elisabethkerk, haar tuin en schatkamer.
Hieronder vallen o.a.
de inrichting van een ‘huis van de gezamenlijke geschiedenis
als drager van identiteit’,
de oprichting van gedenkmuren voor overleden gelovigen
en de beter beveiligde herinrichting
van de schatkamer van de vier torens.
Deze plannen worden voorts besproken met het gemeentebestuur;
 
{8} Zie tevens de inleiding van dit beleidsdocument, bladzijde 7.
{9} Statuten Stichting Restauratie Elisabethkerk Grave,
bij wijziging d.d. 7 mei 2002, artikel 2.2a, bladzijden 1 en 2
 (www.st-Elisabethkerk.nl/media/pdf/Stichting/Statuten_2002.pdf -
voor het laatst geraadpleegd op 18 september 2017).
{10}  Ibidem, artikelen 2.1. en 2.2a, bladzijden 1 en 2.
 
Hiertoe formuleren kerk- en stichtingsbestuur
een gezamenlijk vijfjarenplan waarbinnen zij:
- jaarlijks tenminste eenmaal hun stappenplan
evalueren en toespitsen,
- optimaal en helder gebruikmaken en aanwezige knowhow
om recht ter doen aan het gebouw
als huis van geloof, gemeenschap en gezamenlijke geschiedenis;
 
In navolging van de encycliek Laudato Si
kiest de parochie voor verduurzaming van de kerken.
De Dom wordt een groene kerk.
In samenspraak met REG en gemeente
wordt een actief energiebesparingsbeleid gevoerd.
Inmiddels is er ledverlichting in de kerk.
Er liggen nog kansen door het plaatsen van voorzetramen,
zonnepanelen (zover daarvoor toestemming te verkrijgen is
 gelet de monumentale status van de H. Elisabeth)
dan wel leien met zonnecellen;
 
In het parochiecentrum en in de overige kerken
wordt voortaan slechts fair trade koffie en thee geschonken,
mede in het kader van de ‘groene Kerk’ 
die paus Franciscus en bisschop De Korte voorstaan.
 
4.2 Monumentale orgels
 
In 2016 ging het kerkbestuur in gesprek met de voorzitter
van de (voormalige) orgelstichting van Escharen.
Hoewel de intentie er was
om de stichting en haar activiteiten nieuw leven in te blazen,
is daarvan (een jaar later) niets terechtgekomen.
Gelet de feiten dat de investeringsstop
noodzakelijk onderhoud aan het orgel
(dat lijdt onder ‘tinpest’) belet,
het orgel nauwelijks gebruikt wordt
en de H. Lambertuskerk op termijn gesloten wordt,
zet het kerkbestuur in 2018 de eerste stappen
 om het orgel uit de Esterse kerk te halen
en, bij voorkeur, onder te brengen in de Dom van Grave.
Hiertoe stelt het bestuur een toekomstvisie op
waarover het met de gemeente, het bisdom
en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
in gesprek gaat.
Bekeken wordt in hoeverre de stichting REG
hierin een rol kan spelen;
 
Met de orgelstichting van Gassel
wordt uiterlijk in 2022 het gesprek gezocht
om de toekomst van het Smitsorgel aldaar te bespreken.
Verkoop dan wel verplaatsing van dat monument
is vóórdat de H. Johannes de Doperkerk
aan de eredienst onttrokken wordt
in principe niet aan de orde.
 
4.3 Begraafplaatsen
 
De begraafplaats in Escharen,
de kerkhoven van Gassel en Velp
alsook de urnentuin te Grave
worden opengesteld
voor alle inwoners van de genoemde plaatsen,
mits de begraving waardig gebeurt
en er geen activiteiten plaatsvinden
of grafmonumenten geplaatst worden
die tegen het rooms-katholieke karakter
van de begraafplaatsen indruisen.
Gelet het feit
dat dit op diverse r.-k. begraafplaatsen reeds praktijk is,
heeft de Bisschop van ’s-Hertogenbosch
op 5 september 2017 met dit beleidsvoornemen ingestemd;
 
Parochianen die een graf willen reserveren
en (van tevoren) gespreid willen betalen,
krijgen deze mogelijkheid.
Ook hiermee heeft de Bisschop reeds ingestemd.
Hiertoe wordt het begraafplaatsreglement aangepast.